(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.4. అధ్యాయః 004
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
సంజయేన ధృతరాష్ట్రంప్రతి హతావశిష్టానాం నామకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 8-4-0x(4837)(55090)
మామకస్యాస్య సైన్యస్య హృతోత్సేకస్య స·ంజయ।
అవశేషం న పశ్యామి కకుదే మృదితే సతి॥ 8-4-1(55091)
తౌ హి వీరౌ మహేష్వాసౌ మదర్థే కురుసత్తమౌ।
భీష్మద్రోణౌ హతౌ శ్రుత్వా కోన్వర్థో జీవితేన మే॥ 8-4-2(55092)
న చ మృష్యామి రాధేయం హతమాహవశోభినం।
యస్య బాహ్వోర్బలం తుల్యం కుంజరాణాం శతం శతం॥ 8-4-3(55093)
హతప్రవరసైన్యం మే యథా శంససి సంజయ।
అహతానపి మే శంస యేఽత్ర జీవంతి కేచన॥ 8-4-4(55094)
ఏతేషు హి మృతేష్వద్య యే త్వయా పరికీర్తితాః।
యేఽపి జీవంతి తే సర్వే మృతా ఇతి మతిర్మమ॥ 8-4-5(55095)
సంజయ ఉవాచ। 8-4-6x(4838)
యస్మిన్మహాస్త్రాణి సమర్పితాని
చిత్రాణి శుభ్రాణి చతుర్విధాని।
దివ్యాని రాజన్విహితాని చైవ
ద్రోణేన వీరే ద్విజసత్తమేన॥ 8-4-6(55096)
మహారథః కృతిమాన్క్షిప్రహస్తో
దృఢాయుధో దృఢముష్టిర్దృఢేషుః।
స వీర్యవాంద్రోణపుత్రస్తరస్వీ
వ్యవస్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-7(55097)
ఆనర్తవాసీ హృదికాత్మజోఽసౌ
మహారథః సాత్వతానాం వరిష్ఠః।
స్వయం భోజః కృతవర్మా కృతాస్త్రో
వ్యవస్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-8(55098)
ఆర్తాయనిః సమరే దుష్ప్రకంప్యః
సేనాగ్రణీః ప్రథమస్తావకానాం।
యః స్వస్రీయాన్పాండవేయాన్విసృజ్య
సత్యాం వాచం స్వాం చికీర్షుస్తరస్వీ॥ 8-4-9(55099)
తజోవధం సూతపుత్రస్య సంఖ్యే
ప్రతిశ్రుత్యాజాతశత్రోః పురస్తాత్।
దురాధర్షః శక్రసమానవీర్యః
శల్యః స్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-10(55100)
శారద్వతో గౌతమశ్చాపి రాజ--
న్మహాబాహుచిత్రాస్త్రయోధీ।
ధనుశ్చిత్రం సుమహద్భావరసాహం
వ్యవస్థితో యోద్వుకామః ప్రగృహ్య॥ 8-4-11(55101)
గాంధారరాజః ససుతశ్చ రాజ--
ందుర్ద్యూతదేవీ కలహప్రియశ్చ।
గాంధారముఖ్యైర్యవనైశ్చ రాజ--
న్వ్యవస్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-12(55102)
మహారథః కేకయరాజపుత్రః
సదశ్వయుక్తం చ పతాకినం చ।
రథం సమారుహ్య కురుప్రవీర
వ్యవస్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-13(55103)
తథా సుతస్తే జ్వలనార్కవర్ణం
రథం సమాస్థాయ కురుప్రవీరః।
వ్యవస్థితః పురుమిత్రో నరేంద్ర
వ్యభ్రే సూర్యో భ్రాజమానో యథా ఖే॥ 8-4-14(55104)
దుర్యోధనో నాగకులస్య మధ్యే
వ్యవస్థితః సింహ ఇవాబభాసే।
రథేన జాంబూనదభూషణేన
వ్యవస్థితః సమరే యోత్స్యమానః॥ 8-4-15(55105)
స రాజమధ్యే పురుషప్రవీరో
రరాజ జాంబూనదచిత్రవర్మా।
పద్మప్రభో వహ్నిరివాల్పధూమో
మేఘాంతరే సూర్య ఇవ ప్రకాశః॥ 8-4-16(55106)
తథా సుషేణోఽప్యసిచర్మపాణి--
స్తవాత్మజః సత్యసేనశ్చ వీరః।
వ్యవస్థితౌ చిత్రసేనేన సార్ధం
హృష్టాత్మానౌ సమరే యోద్ధకామౌ॥ 8-4-17(55107)
హీనిషేవో భారతరాజపుత్ర
ఉగ్రాయుధః శ్రుతవర్మా జయశ్చ।
శలశ్చ సత్యవ్రతదుఃశలౌ చ
వ్యవస్థితాః సహసైన్యా నరాగ్ర్యాః॥ 8-4-18(55108)
కైతవ్యానామధిపః శూరమానీ
రణేరణే శత్రుహా రాజపుత్రః।
రథీ హయీ నాగపత్తిప్రయాయీ
వ్యవస్థితో యోద్వుకామస్త్వదర్థే॥ 8-4-19(55109)
వీరః శ్రుతాయుశ్చ ధృతాయుధశ్చ
చిత్రాంగదశ్చిత్రసేనశ్చ వీరః।
వ్యవస్థితా యోద్వుకామా నరాగ్ర్యాః
ప్రహారిణో మానినః సత్యసంధాః॥ 8-4-20(55110)
కర్ణాత్మజః సత్యసంధో మహాత్మా
వ్యవస్థితః సమరే యోద్వుకామః॥ 8-4-21(55111)
అథాపరౌ కర్ణసుతౌ వరాస్త్రౌ
వ్యవస్థితౌ లఘుహస్తౌ నరేంద్ర।
బలే మహత్యుల్బణసత్వవీర్యౌ
సమాస్థితౌ యోద్వుకామౌ త్వదర్థే॥ 8-4-22(55112)
ఏతైశ్చ ముఖ్యైరపరైశ్చ రాజ--
న్యోధప్రవీరైరమితప్రభావైః।
వ్యవస్థితో నాగకులస్య మధ్యే
యథా మహేంద్రః కురురాజో జయాయ॥ 8-4-23(55113)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 8-4-24x(4839)
ఆఖ్యాతా జీవమానా యే పరే సైన్యా యథాయథం।
ఇతీదమవగచ్ఛామి వ్యక్తమర్థాభిపత్తితః॥ 8-4-24(55114)
వైశంపాయన ఉవాచ। 8-4-25x(4840)
ఏవం బ్రువన్నేవ తదా ధృతరాష్ట్రోఽంబికాసుతః।
హతప్రవీరం భూయిష్ఠం కించిచ్ఛేషం స్వకం బలం।
శ్రుత్వా వ్యామోహమాగచ్ఛచ్ఛోకవ్యాకులితేంద్రియః॥ 8-4-25(55115)
వ్యాకులం మే మనస్తాత శ్రుత్వా సుమహదప్రియం॥
మనో ముహ్యతి చాంగాని న చ శక్నోమి ధావితుం।
ఇత్యేవముక్త్వా వచనం ధృతరాష్ట్రోఽంబికాసుతః।
భ్రాంతచిత్తస్తతః సోఽథ బభూవ జగతీపతిః॥ ॥ 8-4-26(55116)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి చతుర్థోఽధ్యాయః॥ 4 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-4-1 కకుదే ప్రధానపురుషసమూహే భీష్మద్రోణకర్ణరూపే మృదితేనాశితే సతి॥
8-4-5 మృతాః మృతప్రాయాః॥
8-4-6 చతుర్విధాని దృఢదూరసూక్ష్మశబ్దవేధీని।
విహితాని ధనుర్వేదోదితాని॥
8-4-7 కృతిమాన్ అవంధ్యయత్నః॥
8-4-9 ఆర్తాయనిః శల్యః। స్వస్రీయాన్ భాగినేయాన్॥
8-4-19 నాగపత్తిప్రయాయీ నాగైః పత్తిభిశ్చ ప్రయాతుం శీలమస్య।
నాగరథప్రయాయీతి పాఠాంతరం॥
8-4-24 సైన్యాః సేనామర్హంతి తే రాజానః।
యథాయథం పక్షద్వయేఽపి జీవమానా ఆఖ్యాతాః।
ఇదం భావిజయపరాజయాదికం।
ఇతి అనేన పక్షద్వయబలతోలనేన వ్యక్తం స్పృష్టమభిగచ్ఛామి జానామి।
అర్థాభిపత్తితః ఫలోపపత్తితః।
తేన జయో మదీయానాం నాస్తీతి నిశ్చినోమీతి భావః।
ఆఖ్యాతా వై జీవమానాః పరేభ్యోఽన్యే యథా ధ్నువం।
ఇతీదమవగచ్ఛామి వ్యక్తమర్థో వ్యవస్థితః। ఇతి క.ఖ.డ.పాఠః॥
8-4-4 చతుర్థోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.